आधारभुत कम्प्युटर तालिम पाठ्यक्रम -शिवराम भट्ट

‌‌‌‍‍‍‍‍‍‍‍‍

तालिमका विषयहरु

Open Office.Org 2.1 Writer

‌१. राइटर कसरी खोल्ने ?

• • Start
  • Programme/All Programme
  • Open Office . Org 2.1
  • Open office.org Writer

२.राइटरमा नयाँ फाईल खोल्ने

• • फाइल
  • राईटर खोल्ने
  • नयाँ
  • पाठ कागजात

२.कम्प्युटरमा भएको पुरानो फाईल खोल्ने

• • फाइल
  • खोल्नुहोस
  • त्यसपछि फाइल भएको ठाँउमा पुगेर फाइल नाममा राइट क्लिक गरेर ओपन गर्ने वा सेलेक्ट गरेर ओपन गर्ने वा डवल क्लिक गर्ने।)

३.फाईल बन्द गर्ने

• • फाइल
  • बन्द गर्नुहोस

४.बचत गर्ने

• • फाइल
  • बचत गर्नुहोस
  • ( त्यसपछि बचत गर्नुपर्ने ठाँउ छनौट गरी फाइल नाम दिने।)

५.पानाहरुको पृष्ठ पुर्वावलोकन हेर्ने

• • फाइल
  • पृष्ठ पुर्वावलोकन

फाईल मुद्रण गर्ने

• • फाईल
  • मुद्रण गर्नुहोस्
  • ( त्यसपछि प्रिन्टरको नाम , मुद्रण गर्नुपर्ने फाइलको पेज नंबर आदि छनोट गर्ने।)

सम्पादन

फाईल/ कागजात / पानाको प्रतिलिपि बनाउने र टाँस्ने

• • प्रतिलिपि बनाउनुपर्ने भागलाई सेलेक्ट गर्ने
  • सम्पादनभित्र प्रतिलिपि बनाउनुहोसमा क्लिक गर्ने
  • प्रतिलिपि जहाँ राख्नुपर्ने हो त्यहिँ लगेर कर्सर राख्ने
  • फेरी सम्पादनभित्र टाँस्नुहोसमा क्लिक गर्ने

काट्ने

• • काट्नु पर्ने भाग सेलेक्ट गर्ने
  • सम्पादनभित्र काट्नुहोसमा क्लिक गर्ने

फेला पारेर बदल्ने
( यसबाट फाइलमा दोहोरिएका शब्द वा वाक्यहरुलाई एकैपटकमा बदल्न सकिन्छ।)

• • सम्पादनभित्र जाने
  • फेला पारेर बदल्नुहोसमा क्लिक गर्ने
  • को खोजि गर्नुहोस भन्ने बाकसमा पाठमा भएको शब्द टाइप गर्ने
  • सँग बदल्नुहोस मा आफूले बदल्न खोजेको शब्द टाइप गर्ने
  • सबै बदल्नुहोसमा क्लिक गर्ने

दृश्य

उपकरणपट्टिहरु हटाउने र ल्याउने
( यसबाट दृश्य भित्रका विभिन्न उपकरणपट्टिहरु ल्याउन र हटाउन सकिन्छ।)

• • दृश्य
  • उपकरणपट्टिहरु
    आवश्यक उपकरणपट्टीहरुमा ठिक चिनो लगाउने,जस्तै मानक,ढाँचा,कोर्ने आदि।

स्थितिपट्टि हटाउने र ल्याउने

• • हटाउनको लागि-- दृश्यभित्र स्थितिपट्टिमा रहेको ठिक चिनो हटाउने
  • ल्याउनको लागि
    दृश्यभित्र स्थितिपट्टिमा ठिक चिनो लगाउने

रुलर हटाउने र ल्याउने

• • ल्याउनको लागि-- दृश्यभित्र जाने र रुलरमा ठिक लगाउने
  • हटाउनको लागि-- दृश्यभित्र जाने र रुलरमा रहेको ठिक चिनो हटाउने

घुसाउनुहोस

पेज नम्बर राख्नको लागि

• • घुसाउनुहोस
  • फाँटहरु
  • पृष्ठ नंबर

( यसै गरि मिति, समय, लेखक, शीर्षक, विषय आदि राख्न सकिन्छ।)
विभिन्न प्रकारका संकेत एवं चिन्हहरु राख्नका लागि

• • घुसाउनुहोस
  • विशेष क्यारेक्टर

( त्यसपछि आवश्यक फन्ट तथा सबसेट छनौट गर्ने।)
हेडर राख्नको लागि

• • घुसाउनुहोसमा जाने
  • हेडरमा क्लिक गर्ने
  • पुर्वनिर्धारितमा क्लिक गर्ने

फुटर राख्नको लागि

• • घुसाउनुहोसमा जाने
  • फुटरमा क्लिक गर्ने
  • पुर्वनिर्धारितमा क्लिक गर्ने

तालिका घुसाउने

• • घुसाउनुहोसमा जाने
  • तालिकामा क्लिक गर्ने
  • स्तम्भ तथा पङ्क्तिको संख्या निर्धारण गर्ने
  • ठिक छ मा क्लिक गर्ने

( त्यसपछि पाठमा तालिका आएर बस्छ।तालिकामा क्लिक गरेपछि तालिका उपकरण देखा पर्छ।तालिका उपकरणबाट निम्नानुसार काम गर्न सकिन्छ।)

• • पङ्क्ति घुसाउन
  • स्तम्भ घुसाउन
  • पङ्क्ति मेट्न
  • स्तम्भ मेट्न
  • कक्षहरु गाभ्न तथा विभाजन गर्न
  • रेखाहरुलाई रङ्गिन बनाउन एवं पृष्ठभुमिमा रङ भर्न

फाइलमा तस्विरहरु घुसाउने

• • घुसाउनुहोस
  • तस्विरहरु
  • फाइलबाट ( त्यसपछि तस्विर भएको फाइल खोल्ने र आफूलाई आवश्यक तस्विर छनौट गर्ने)

वृत्त चित्र तथा स्तम्भ चित्रहरु बनाउने

• • वृत्त चित्र एवं स्तम्भ चित्र बनाउनुपर्ने तथ्याङ्कलाई तालिकामा राख्ने
  • तथ्याङ्कलाई सेलेक्ट गर्ने
  • घुसाउनुहोसमा जाने
  • वस्तुमा क्लिक गर्ने
  • चित्रपटमा क्लिक गर्ने
  • आवश्यक आकार प्रकार तथा डिजाइन छनौट गर्ने
  • सिर्जना गर्नहोसमा क्लिक गर्ने

ढाँचा

अक्षरहरुलाई रङ्गिन बनाउने

• • ढाँचाभित्र जाने
  • क्यरेक्टरभित्र फन्ट प्रभावमा फन्ट रङ छान्ने

अक्षरहरुलाई सुपरस्क्रिप्टमा राख्ने ( माथि उठाउने-)

• • ढाँचाभित्र जाने
  • क्यारेक्टरभित्र स्थितिमा क्लिक गर्ने
  • सुपरस्क्रिप्टमा क्लिक गर्ने

अक्षरहरुलाई सहायक स्क्रिप्टमा राख्ने (तल झार्ने-)

• • ढाँचाभित्र जाने
  • क्यारेक्टरभित्र स्थितिमा क्लिक गर्ने
  • सहायकस्क्रिप्टमा क्लिक गर्ने

अनुच्छेदको अगाडि र पछाडि खालिस्थान राख्न

• • ढाँचाभित्र जाने
  • अनुच्छेदमा क्लिक गर्ने
  • इन्डेन्ट र खालिस्थानमा क्लिक गर्ने
  • आवश्यकता अनुसार पाठ अघि र पछि खालि स्थान निर्धारण गर्ने

अनुच्छेदको शुरुको अक्षर ठूलो बनाउने

• • ढाँचाभित्र जाने
  • अनुच्छेदमा क्लिक गर्ने
  • ड्रप क्याप्समा क्लिक गर्ने
  • ड्रप क्याप्सहरु प्रदर्शन गर्नुहोसमा क्लिकगर्ने

क्यारेक्टरको संख्या र खालिस्थान निर्धारण गर्ने

• • अनुच्छेदलाई किनारा दिने
  • ढाँचाभित्र जाने
  • अनुच्छेदमा क्लिक गर्ने
  • किनाराहरुमा क्लिकगर्ने
  • रेखा मिलान,शैली तथा रङ छनौट गर्ने

अनुच्छेदमा पृष्ठभुमि राख्ने

• • ढाँचाभित्र जाने
  • अनुच्छेदमा क्लिक गर्ने
  • पृष्ठभुमिमा क्लिकगर्ने
  • आवश्यक रङ छनौट गर्ने

गोलिचिन्ह तथा क्रमसंख्याहरु राख्नु परेमा

• • ढाँचाभित्र जाने
  • गोलिचिन्ह तथा संख्याङ्कनमा क्लिकगर्ने
  • आवश्यक चिन्ह तथा संख्या छनौट गर्ने

पेजलाई ठाडो ( पोर्ट्रेट ) वा तेर्सो ( ल्यान्डस्केप ) बनाउनुपरेमा

• • ढाँचाभित्र जाने
  • पृष्ठमा क्लिकगर्ने
  • फेरि पृष्ठमा क्लिक गरी अभिमुखिकरणमा पोर्ट्रेट वा ल्यान्डस्केप छनौट गर्ने

पानामा पृष्ठभुमि रङ राख्नु परेमा

• • ढाँचाभित्र जाने
  • पृष्ठमा क्लिकगर्ने
  • पृष्ठभुमिमा क्लिकगर्ने
  • आवश्यक रङ छनौट गर्ने

पानालाई किनारा दिनुपरेमा

• • ढाँचाभित्र जाने
  • पृष्ठमा क्लिकगर्ने
  • किनाराहरुमा क्लिकगर्ने
  • रेखा मिलान,शैली तथा रङ छनौट गर्ने

एउटै पानामा विभिन्न स्तम्भहरु बनाउने

• • ढाँचाभित्र जाने
  • पृष्ठमा क्लिकगर्ने
  • स्तम्भहरुमा क्लिकगर्ने
  • सेटिङमा स्तम्भहरुको संख्या निर्धारण गर्ने
  • ठिक छ मा क्लिकगर्ने

Spelling Check गर्ने

• • उपकरणहरुमा जाने
  • हिज्जे जाँचमा क्लिकगर्ने

शब्द गणना गर्ने

• • उपकरणहरुमा जाने
  • शब्द गणना गर्नुहोसमा क्लिकगर्ने

कम्प्युटरको Screen/डेस्कटप परिवर्तन गर्ने

• • डेस्कटपमा राइट क्लिकगर्ने
  • Properties मा क्लिकगर्ने
  • डेस्कटपमा क्लिकगर्ने
  • Background मा आफूलाई मन परेको Background छनौट गर्ने

Open Office.Org Calc

क्याल्क् कसरी खोल्ने

• • Start
  • Open Office . Org 2.1
  • Open Office . Org Calc

क्याल्क्‌का केहि आधारभुत कुराहरु

• पाना- क्याल्क् ओपन गर्दा देखा पर्ने कोठै कोठा भएको फाईललाई पाना भनिन्छ।
• सेल- पानाभित्रको प्रत्येक कोठालाई सेल भनिन्छ।
• पङ्क्ति- सेलहरुको तेर्सो समुहलाई / सेलसहितको तेर्सो लाईनलाई पङ्क्ति भनिन्छ।प्रत्येक पङ्क्तिलाई 1,2,3 आदि अंग्रेजी अङ्कहरुले संकेत गरिन्छ।
• स्तम्भ- सेलहरुको ठाडो समुहलाई / सेलसहितको ठाडो लाईनलाई स्तम्भ भनिन्छ।प्रत्येक स्तम्भलाई A,B,C आदि अंग्रेजी अक्षरले संकेत गरिन्छ।
• सेल नाम – प्रत्येक सेलको आफ्नै नाम हुन्छ।स्तम्भ र पङ्क्तिहरुको संकेतको आधारमा A1,A2, B1,B2आदि। जुन सेलमा कर्सर राख्यो त्यहि सेलको नाम पानाको माथि बाँया कुनामा देखा पर्दछ।

क्याल्कमा नयाँ फाईल खोल्ने

• • फाइल
  • नयाँ
  • स्प्रेडसिट

क्याल्कको पुरानो फाईल खोल्ने

• • फाईल
  • खोल्नुहोस

( त्यसपछि फाईल नाम भएको ठाँउमा गएर फाइल खोल्ने, फाईल खोल्नको लागि फाईल नाम मा राइट क्लिक – ओपन वा फाईल सेलेक्ट गरेर ओपन वा फाइल नाममा दुइचोटी क्लिक गरेर ओपन गर्न सकिन्छ )
पानाहरु थप्ने

• • पानाको तल पाना नं लेखिएको ठाँउमा राइट क्लिक गर्ने
  • पाना घुसाउनुहोसमा क्लिक गर्ने
  • आवश्यक संख्या निर्धारण गर्ने
  • ठीक छ मा क्लिक गर्ने

पानाहरु मेट्ने

• • जुन पाना मेट्ने हो त्यही पानाको तल पाना नं लेखिएको ठाँउमा राइट क्लिक गर्ने
  • पाना मेट्नुहोसमा क्लिक गर्ने

पानाको नाम राख्ने

• • पानाको तल पाना नं लेखिएको ठाँउमा राइट क्लिक गर्ने
  • पानाको नाम फेर्नुहोसमा क्लिक गर्ने
  • नाम टाइप गर्ने
  • ठिक छ मा क्लिक गर्ने

पानामा सि.नं.राख्ने

• • सि.नं. टाइप गर्ने
  • टाइप गरिएको सेललाई सेलेक्ट गर्ने
  • सेलको बाँया तल किनारामा कर्सर राख्ने
  • चिन्ह देखिएपछि माउसलाई क्रमसंख्याहरु लेख्न खोजेको दिशामा घिसार्ने

कक्षहरु गाभ्ने

• • गाभ्नु पर्ने कक्षहरुलाई सेलेक्ट गर्ने
  • ढाँचाभित्र जाने
  • कक्षहरु विभाजन गर्नुहोसमा क्लिक गर्ने

कक्षहरुलाई किनारा दिने

• • ढाँचा भित्र जाने
  • Cells मा क्लिक गर्ने
  • किनाराहरुमा क्लिक गर्ने
  • रेखा मिलान,लाईन शैली तथा रङ छनौट गर्ने

जोड गर्ने

• • जोडफल राख्नुपर्ने सेलमा कर्सर राख्ने
  • =sum(B2:C2)टाइप गर्ने ( B2 रC2 लेखिएको ठाँउमा जोड गर्नुपर्ने सेलहरुको शुरु र अन्तिमको सेल नाम टाइप गर्ने, यदि लगातार जोड्नु पर्ने भएमा )
  • इन्टर थिच्ने

घटाउ गर्ने

• • घटाउफल राख्नुपर्ने सेलमा कर्सर राख्ने
  • =C4-B4 टाइप गर्ने ( B4 र C4 घटाउनुपर्ने सेलहरुको सेलनाम टाइप गर्ने
  • इन्टर थिच्ने

गुणन गर्ने

• • गुणनफल राख्नुपर्ने सेलमा कर्सर राख्ने
  • = B2*C2 टाइप गर्ने ( B2 रC2 लेखिएको ठाँउमा गुणन गर्नुपर्ने सेलहरुको सेल नाम टाइप गर्ने)
  • इन्टर थिच्ने

भाग गर्ने

• • भागफल राख्नुपर्ने सेलमा कर्सर राख्ने
  • = B2/C2टाइप गर्ने ( B2 रC2 लेखिएको ठाँउमा भाग गर्नुपर्ने सेलहरुको सेल नाम टाइप गर्ने)
  • इन्टर थिच्ने

प्रतिशत निकाल्ने

• • प्रतिशत राख्नुपर्ने सेलमा कर्सर राख्ने
  • = B2/C2* 100 टाइप गर्ने ( B2 रC2 लेखिएको ठाँउमा क्रमश प्रतिशत निकाल्नुपर्ने संख्या र पुर्ण संख्या भएको सेल नाम टाइप गर्ने)
  • इन्टर थिच्ने

स्तम्भ चित्र तथा वृत्त चित्रहरु बनाउने

• • घुसाउनुहोसभित्र जाने
  • चित्रपटमा क्लिक गर्ने
  • अगाडिमा क्लिक गर्ने
  • स्तम्भ वा वृत्तचित्रको प्रकार रोज्ने
  • अगाडिमा क्लिक गर्ने
  • ग्रिड लाइनहरु र श्रृंखलामा डेटा रोज्ने
  • पुर्वावलोकनमा पाठ तत्वहरु देखाउनुहोसमा क्लिक गर्ने
  • अगाडिमा क्लिक गर्ने
  • चित्रको शिर्षक दिने
  • सिर्जना गर्नुहोसमा क्लिक गर्ने

फाइलमा तस्विर घुसाउने

• • घुसाउनुहोसमा जाने
  • तस्विरहरुमा क्लिक गर्ने ( तस्विर भएको फाइलबाट तस्विर ल्याउने )

अङ्कहरुलाई क्रमबद्द रुपमा राख्ने

Open Office.Org Impress

इम्प्रेस किन?

• • प्रस्तुतिका लागि स्लाइडहरु बनाउनुपरेमा
  • इम्प्रेस कसरी खोल्ने?
  • Start-All programme -open office.0rg 2.1-open 0ffece.org Impress

स्लाइडहरु कसरि तयार गर्ने?

• • इम्प्रेस खोल्ने
  • अगाडि
  • सीर्जना गर्नुहोस्

स्लाइड डिजाईन

• • दृश्यभित्र कार्यफलक र स्लाइड फलकमा  नभए ठिकचिन्ह लगाउने
  • कार्यहरु
  • मुख्यपृष्ठहरु
  • सजावटहरु
  • अनुकुलएनिमेसन

यसबाट निम्नानुसार काम गर्न सकिन्छ।

• • मुख्य पृष्ठहरु--स्लाइडको रङ तथा डिजाइन छनौट गर्नको लागि
  • सजावटहरु-प्रस्तुतिगरिने सामाग्रिको डिजाइनछनौट गर्नका लागि
  • अनुकुल एनिमेसन- प्रस्तुति गरिने सामाग्रिमा बिभिन्न प्रभाब सिर्जना गर्नका लागि

स्लाइडमा -चित्रहरुघुसाउने

• • घुसाउनुहोसमा जाने
  • तस्विरहरुमा क्लिक गर्ने
  • फाइलबाटमा क्लिकगर्ने
  • तस्विरहरु भएको फाइल खोल्ने
  • घुसाउनुपर्ने तस्विरमा क्लिक गर्ने

स्लइडमा लेख्नको लगि

• • दृश्य भित्रउपकरणपट्टिबाट कोर्ने वा चित्रमा क्लिक गर्ने
  • स्थितिपट्टि भन्दा माथि रहेको कोर्ने उपकरणकको साहायताले पाठ लैजाने अथवा कार्यफलक को सजावटमा क्लिक गर्ने
  • आवश्यक डिजाइन छनौट गर्ने

स्लाइड प्रसतुति सँगै आवाज राख्ने

• • स्लाइड संक्रमणमा जाने
  • संक्रमण परिमार्जन गर्नुहोसमा जाने
  • गति र ध्वनि छनौट गर्ने
  • स्लइड संक्रमण परिमार्जन गर्नुहोसमा जाने
  • आवाज र गति छनौट गर्ने

अर्को स्लाइड नआउदासम्म आवाज दिइराख्न

• • Loop until next soundमा क्लिक गर्ने

स्लाइड स्वचालित रुपमा प्रस्तुतिगर्न

• • स्लाइड संक्रमणमा जाने
  • स्लाइड उन्नत बनाउनुहोसमा जाने
  • on mouse click को सट्टामा automatically after ..second छनौट गर्ने ( अक्षर शब्दहरुलाई पालैपालो वा निश्चित समयको अन्तरालमा आउने बनाउनुपरेमा )
  • अनुकुल एनिमेसन भित्र जाने
  • पाठशिर्षकमा राइट क्लिक गर्ने
  • प्रभाव विकल्पमा क्लिक गर्ने
  • प्रभाव अन्तर्गत पाठ एनिमेसन मा
  • सबै एकैपटक
  • शब्द पालैसँग
  • अक्षर पालैसँग
  • मध्ये आफुलाई आवश्यक एनिमेसन छनौट गर्ने।

नयाँ स्लाइड ल्याउनको लागि

• • घुसाउनुहोसमा जाने
  • स्लाइडमा क्लिक गर्ने

स्लाइड प्रदर्शन गर्नका लागि

• • स्लाइड प्रदर्शनभित्र जाने
  • स्लाइड प्रदर्शनमा क्लिक गर्ने

इ-मेल/इन्टरनेट

• • यसको लागि इ-मेल/इन्टरनेट सुविधा भएको कम्प्युटरको आवश्यकता पर्दछ।

इ-मेल ठेगाना बनाउने

• • hotmail, yahoo, gmail आदिमा निशुल्क इ-मेल ठेगाना बनाउन सकिन्छ
  उदाहरणको लागि gmail मा ठेगाना बनाउने तरिका
  
  • internet explorer खोल्ने
  • Address मा www.gmail.com टाइप गर्ने
  • Home page खुलेपछि Sign up मा क्लिक गर्ने
  • दिइएको फर्म भर्ने

आफ्नो इ-मेल चेक गर्ने

• • internet explorer खोल्ने
  • आफ्नो ठेगाना भएको mail address टाइप गर्ने -( yahoo,hotmail, gmail आदि )
  • इ-मेल ठेगाना र पासवर्ड टाइप गर्ने
  • Sign in मा क्लिक गर्ने
  • आफ्नो इमेल खुलिसकेपछि mail मा क्लिकगर्ने
  • Check Mail मा क्लिकगर्ने

इमेल पठाउने

• • आफ्नो इमेल खुलिसकेपछि mail मा क्लिक गरी compose गर्ने
  • आवश्यक कुरा लेखिसकेपछि send मा क्लिकगर्ने

फाइल attach गरि इ-मेल पठाउने

• • compose मा क्लिकगर्ने
  • attach मा क्लिकगर्ने
  • Browse मा क्लिकगर्ने
  • फाइल ब्राउज गरी ल्याउने
  • Send मा क्लिकगर्ने

इन्टरनेटमा वेव साइट हेर्ने

• • इन्टरनेट एक्सप्लोरर् खोल्ने
  • Address box मा वेव ठेगाना टाइप गर्ने
  • इन्टर थिच्ने

इन्टरनेटमा वेव साइट तथा चित्रहरु खोजी गर्ने

• • www.google.com टाइप गर्ने
  • search box मा खोजि गर्नुपर्ने कुरा टाइप गर्ने
  • इन्टर थिच्ने

Blogspot

• • ब्लगस्पट विद्युतिय डायरी हो । यसमा कुनै शुल्क नतिरि सामाग्रीहरु राख्न सकिन्छ। blog बनाउनको लागि gmail मा इ-मेल ठेगाना हुनु अनिवार्य छ।
  • यसको लागि--
  • इन्टरनेट एक्सप्लोरर्‌को Address box मा www.blogspot.com टाइप गर्ने
  • आफ्नो gmail मा रहेको address र पासवर्ड दिने
  • प्राप्त निर्देशन अनुसार काम गर्दै जाने
  • काम सकिएपछि publish post मा क्लिक गर्ने